Proverbs 25 - WEB (Nepali)

1 These also are proverbs of Solomon, which the men of Hezekiah king of Judah copied out.सुलेमानका यी हितोपदेशहरू यहूदाका राजा हिजकियाका नोकरहरूबाट उतारेका हुन्।

2 It is the glory of God to conceal a thing, But the glory of kings is to search out a matter.परमेश्वरको महिमा चीजहरू लुकाउनु हो अनि राजाको महिमा चीजहरूको जाँच गर्नु हो।

3 As the heavens for height, and the earth for depth, So the hearts of kings are unsearchable.जसरी स्वर्ग हामी माथि छ र जमीन हामीबाट मुनि त्यसरी नै राजाको मन पनि रहस्य मय हुन्छ हामी बुझ्नै सक्तैनौं।

4 Take away the dross from the silver, And material comes out for the refiner;यदि चाँदीबाट अशुद्धतालाई निकालिइयो भने शिल्पी सुनारले त्यसबाट सुन्दर गहना बनाउनु सक्छन्।

5 Take away the wicked from the king's presence, And his throne will be established in righteousness.यस्तै प्रकारले, यदि दुष्ट अनि बेइमान उपदेशकहरूलाई राजाको उपस्थितिबाट हटाइन्छ भने, उसको शासन धर्मीकताद्वारा सुरक्षित हुनेछ।

6 Don't exalt yourself in the presence of the king, Or claim a place among great men;राजाको अघि घमण्ड नगर, मुख्य मानिसहरूको महत्वपूर्ण स्थान नओगट।

7 For it is better that it be said to you, "Come up here," Than that you should be put lower in the presence of the prince, Whom your eyes have seen.एकजना राजकुमारको सामुनेमा अपमानित हुनु भन्दा राजाले तिमीलाई “यहाँ आइज” भनेको असल हो।

8 Don't be hasty in bringing charges to court. What will you do in the end when your neighbor shames you?न्यायकर्त्तालाई तिमीले देखेको कुरा तत्कालै नभनी हाल। यदि तिमी त्यसो गर्दा अर्को मानिसले तिम्रो कुरोलाई असत्य प्रमाण गरिदिए तिमी अप्ठेरोमा पर्नेछौ।

9 Debate your case with your neighbor, And don't betray the confidence of another;तिम्रो कसै सित दुई मत भए आपसमा नै मिलाई हाल अनि साथीको रहस्यको कुरा कसैलाई नभन।

10 Lest one who hears it put you to shame, And your bad reputation never depart.यदि तिमीले अर्काको रहस्य खोलिदियौ भने तिमी आफैं लाजमा पर्नेछौ र तिमी माथि लागेको बद्नामी तिमीबाट कहिल्यै मेटिने छैन।

11 A word fitly spoken Is like apples of gold in settings of silver.सही चिज सही समयमा भन्नु एउटा सुनको स्याउ चाँदीको घेरामा जोडेको जस्तै हो।

12 As an ear-ring of gold, and an ornament of fine gold, So is a wise reprover to an obedient ear.एकजना झट्ट बुझ्ने मानिसको निम्ति ज्ञानी मानिसको हप्काई एउटा शुद्ध सुनको औंठी अथवा सब भन्दा राम्रो सुनबाट बनेको अन्यकुनै गहनाहरू जस्तो मूल्यवान हुन्छन्।

13 As the cold of snow in the time of harvest, So is a faithful messenger to those who send him; For he refreshes the soul of his masters.एक विश्वसनीय दूत संवाद पठाउने मानिसको निम्ति बाली भित्रयाउने समयको गरमदिनको शीतल पानी जस्तै हो उसले उसको मालिकको आत्मालाई पुनः ताजगी गराउँछ।

14 As clouds and wind without rain, So is he who boasts of gifts deceptively.कसैले उपहार चढाउँछु भनी प्रतिज्ञा गर्छ तर चढाउँदैन भने त्यो बादल अनि बतास जस्तै हो।

15 By patience a ruler is persuaded. A soft tongue breaks the bone.धैर्यपूर्ण कुराले राजालाई शान्त गराउँछ नम्र बोली अत्यन्त शक्तिशाली हुन्छ।

16 Have you found honey? Eat as much as is sufficient for you, Lest you eat too much, and vomit it.मह खानु स्वस्थको लागि असल हो तर यही धेरै खाए मानिस विमारी हुन्छ।

17 Let your foot be seldom in your neighbor's house, Lest he be weary of you, and hate you.त्यसरी नै, आफ्नो छिमेकीको घरमा घरी-घरी नजानु नत्र उसले तिमीलाई घृणा गर्न थाल्छ।

18 A man who gives false testimony against his neighbor Is like a club, a sword, or a sharp arrow.जसले उसको छिमेकीको विरूद्ध झूटा साक्षी दिन्छ ऊ एउटा लाट्ठी तरवार अथवा एउटा तीखो काडझैं खतरा हुन्छ।

19 Confidence in someone unfaithful in time of trouble Is like a bad tooth, or a lame foot.झूटो बोल्ने मानिस माथि कहिल्यै भर नपर्नु, त्यो मानिस कष्टदायी दाँत तथा लङ्गडे खुट्टा जस्तै हो। र आवश्यक्ताको समयमा धोका दिन सक्छ।

20 As one who takes away a garment in cold weather, Or vinegar on soda, So is one who sings songs to a heavy heart.शोकाकुल मानिसको अघि खुशीयालीको गीत गाउनु जाडो लागेको समयमा कसैको शरीरको लुगा उतारि दिनु जस्तै हो। यो सोडामा सिर्का मिलाउनु जस्तो हो।

21 If your enemy is hungry, give him food to eat; If he is thirsty, give him water to drink:तिम्रो शत्रु पनि भोकाएको भए उसलाई भोजन देऊ र तिर्खाएको भए पानी देऊ।

22 For you will heap coals of fire on his head, And Yahweh will reward you.यदि तिमीले यसो गरयौ भने त्यो मानिस लाजमा पर्नेछ। यो उसको टाउको माथि बल्दै गरेका कोइलाहरू राख्नु बराबर हो अनि परमप्रभुले तिम्रो क्षतिपूर्ति गर्नु हुनेछ।

23 The north wind brings forth rain: So a backbiting tongue brings an angry face.उत्तरबाट वहने हावाले पानी बर्षाउछ अनि त्यसरी नै निन्दाले क्रोध जगाउँछ।

24 It is better to dwell in the corner of the housetop, Than to share a house with a contentious woman.झगडालु स्वभाव भएकी पत्नीसित घरमा वास गर्नु भन्दा छाना माथि बस्नु असल हो।

25 Like cold water to a thirsty soul, So is good news from a far country.टाढा ठाउँ बाट आएको शुभ समाचारहरू त्यत्तिकै शीतल हुन्छ जति गर्मीको दिनमा प्यास र थकित भएर पिएको पानी शीतल हुन्छ।

26 Like a muddied spring, and a polluted well, So is a righteous man who gives way before the wicked.यदि असल मानिस दुर्बल हुन्छ र दुष्ट मानिसलाई पछ्याउँछ भने यो शुद्ध पानीमा फोहर मिसिनु जस्तै हो।

27 It is not good to eat much honey; Nor is it honorable to seek one's own honor.मह पनि धेरै खाए तितो हुन्छ, त्यसरी नै धेरै मान नखोज।

28 Like a city that is broken down and without walls Is a man whose spirit is without restraint.आफैंले आफैंलाई नियन्त्रणमा राख्न नसक्ने मानिस भत्केको पर्खाल भएको शहर बराबर हो।ज्